นวัตกรรมไม่ได้เกิดขึ้นจากการวางแผนที่สมบูรณ์แบบตั้งแต่วันแรก แต่เกิดจากความกล้าที่จะเปลี่ยนไอเดียมาสู่การลงมือทำตามแผน แม้การทดลองจะผิดพลาด แต่ท้ายที่สุด“ทักษะการเรียนรู้จากความผิดพลาด” จะกลายเป็นอาวุธสำคัญที่แยกคนสำเร็จออกจากคนที่หยุดนิ่งอยู่กับที่
เมื่อปีที่ผ่านมา หลังจากการประกวดโครงการ COP Hackathon 2025 ภายใต้หัวข้อ “Sustainable Process Improvement” เสร็จสิ้นลง ทีมผู้ชนะ ได้แก่ ทีม EcoFix ก็ได้นำไอเดียมาต่อยอดสู่การทดลองสร้างนวัตกรรมในโปรเจกต์ “Hotmelt Palletizing Solutions” ซึ่งสอดคล้องกับคอนเซ็ปต์การประกวดที่มุ่งเน้นการสร้างนวัตกรรมเพื่อพัฒนาระบบ และกระบวนการทำงานให้มีความสามารถในการปรับตัวต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา รวมถึงให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม ผู้คน และสังคม
จุดเริ่มต้นไอเดียมาจากคำถามเล็กๆ ที่สร้างความเปลี่ยนแปลง
“เราจะลดวัสดุสิ้นเปลืองในกระบวนการจัดเรียงสินค้าได้อย่างไร โดยไม่กระทบความแข็งแรงและความปลอดภัย?”
ในกระบวนการผลิตปัจจุบัน การใช้แผ่นกระดาษรองระหว่างชั้น (Layer Sheet) ถือเป็นมาตรฐานที่ช่วยให้สินค้ามีความมั่นคงระหว่างการจัดเรียงและขนส่ง แต่ในอีกมุมหนึ่งก็เป็นแหล่งต้นทุนและของเสียจำนวนมาก ทีมจึงมองหาแนวทางใหม่จนเกิดแนวคิดการใช้ “กาวร้อน” (Hot Melt Adhesive) เพื่อยึดติดสินค้าแทนการใช้กระดาษรอง ซึ่งอาจนำไปสู่การลด หรือยกเลิกการใช้วัสดุสิ้นเปลืองได้ในอนาคต
สอดคล้องกับโจทย์ของ Hackathon ที่ต้องการให้แก้ปัญหาด้านต้นทุนการผลิต การใช้ทรัพยากร และเป้าหมายด้าน ESG (E-Environmental, S-Social, G-Governance) ขององค์กร แต่การจะแก้ปัญหาดังกล่าวได้ ทฤษฎีอย่างเดียวไม่พอ ต้อง “ลงมือทดลองจริง”
เมื่อไอเดียลงสนามจริง จากแนวคิดสู่การทดลอง
ทีมได้ต่อยอดไอเดียสู่การทดลองจริงที่บริษัท วังน้อย เบเวอเรช จำกัด โดยได้รับความร่วมมือจาก Partner ผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ บริษัท ซัธเธิน ซัพพลาย จำกัด ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบเครื่องจักรฉีดกาว ที่พร้อมช่วยเหลือ และทำการ Modify ระบบฉีดกาวอัตโนมัติให้เหมาะสมกับรูปแบบยิงกาวแบบ Dot และ Spray รวมถึง บริษัท เฮงเค็ล (ประเทศไทย) จำกัด ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนากาว Hot Melt ให้เหมาะสมกับลักษณะของสินค้าและสภาพการใช้งานจริง
การทดลองได้เริ่มทดสอบกับผลิตภัณฑ์น้ำดื่มจริงกับขวดน้ำดื่มขนาด 1.5 ลิตร และ 0.6 ลิตร เพื่อประเมินความเป็นไปได้ของการนำแนวคิดนี้ไปใช้ในกระบวนการผลิตจริง
ปัญหาที่พบเมื่อลองทดสอบในการใช้งานจริง
แม้ผลในระดับทดลอง (Lab) จะเป็นที่น่าพอใจ แต่เมื่อเข้าสู่การใช้งานจริงในระบบคลังสินค้า กลับพบปัญหาสำคัญ ได้แก่
• พาเลทเกิดการเอียง
• สินค้ายื่นเกินมาตรฐาน (Overhang)
• บางกรณีรุนแรงถึงขั้นพาเลทล้ม
ปัญหาและความผิดพลาดที่พบ เป็นสิ่งที่สะท้อนว่า ความแข็งแรงในห้องทดลอง ไม่ได้การันตีความเสถียรในการใช้งานจริง ความรู้สึกแรกของทีม คือ “เสียดาย” และ “กดดัน” แต่เมื่อถอยกลับมาพิจารณา สิ่งที่เกิดขึ้นกลับกลายเป็น “ข้อมูลจริงที่มีค่า” อย่างไรก็ตาม ความล้มเหลวครั้งนี้ ทำให้ทีม
• เข้าใจข้อจำกัดของระบบมากขึ้น
• มองเห็นปัจจัยที่เคยมองข้าม
• เห็นทิศทางการพัฒนาอย่างชัดเจนขึ้น
บทเรียนสำคัญ: People • Process • Environment
People ทีมได้เห็นชัดว่าความร่วมมือข้ามหน่วยงานเป็นปัจจัยสำคัญของการพัฒนาโครงการลักษณะนี้ ผู้ปฏิบัติงานหน้างานเป็นแหล่งความรู้ที่สำคัญ การรับฟังความคิดเห็นจาก Operator ช่วยให้ทีมเข้าใจข้อจำกัดของการทำงานจริง และมองเห็นปัจจัยที่อาจถูกมองข้ามในช่วงออกแบบ
Process การวิเคราะห์หรือจำลองในเชิงทฤษฎีอย่างเดียวไม่เพียงพอ เพราะความเป็นจริงสินค้าจะต้องมีการเคลื่อนที่ และมีแรงสั่นสะเทือนตลอดการขนส่ง นอกจากนี้การใช้กาว เช่น รูปแบบการยิงกาว (Dot หรือ Spray), ปริมาณกาว และตำแหน่งการยิงกาว ล้วนมีผลต่อความแข็งแรงของการยึดเกาะ อีกทั้งต้องออกแบบการจัดเรียงสินค้าและสมดุลของพาเลทใหม่ เพื่อให้การขนส่งยังคงมีเสถียรภาพ
Environment ปัจจัยที่มีผล เช่น ความชื้น อุณหภูมิ พื้นผิวของแพ็กสินค้า และน้ำหนักสินค้า ล้วนส่งผลต่อเสถียรภาพของการจัดเรียงบนพาเลทโดยตรง อีกทั้งกาวที่เลือกใช้ยังเป็นกาวรักษ์โลก (Eco-friendly adhesive) จึงต้องพิจารณาความสมดุลระหว่าง ประสิทธิภาพการยึดเกาะและความยั่งยืนของวัสดุไปพร้อมกัน
ก้าวต่อไปหลังจากนี้คือการออกแบบใหม่ บนพื้นฐานของข้อมูลจริง โดยแนวทางพัฒนาต่อได้แก่
• วิเคราะห์ Root Cause ของปัญหา
• ปรับรูปแบบและตำแหน่งการใช้กาว
• ทดลอง Hybrid Model
• ออกแบบการจัดเรียงสินค้าใหม่
• ใช้ Simulation ก่อนทดลองจริง
เป้าหมายยังคงชัดเจนเหมือนเดิม ลดวัสดุสิ้นเปลือง… แต่ต้องปลอดภัยและเสถียร 100%
ณวภัทร ระพิพันธุ์ วิศวกรนวัตกรรมและเทคโนโลยี 2
ปุณยภา จำปาดิษฐ์ นักวิทยาศาสตร์-บรรจุภัณฑ์ 1
ณฐมน พรหมดวงดี นักวิทยาศาสตร์-บรรจุภัณฑ์ 2
เอกศิษฎิ์ พันธ์ธนนันท์ วิศวกรออกแบบเครื่องจักรการผลิต
เพิ่มทรัพย์ สุขแสงจันทร์ ผู้จัดการแผนกพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยี
